سود مندي هاي اتوماسيون:
1-اتوماسيون باعث پيوسته شدن فرآيند و كاهش خطا مي شود.
2-ساخت برنامه هاي كاربردي با ساختار مشخص.
3-به وجود آوردن روشهاي حل با قدرت بالا.



اتوماسيون در HYSYS:
يكي از دلايل اصلي استفاده از اتوماسيون قابليت توسعه بازدهي فرآيند به خاطر كاهش زمان محاسبات تكراري كارهاي خسته كننده و كاهش خطاهاي انساني مي باشد.
استفاده از اتوماسيون در موارد زير باعث افزايش بازده مي شود:
1-اتوماسيون ورود اطلاعات كه به صورت دستي وارد مي شود:كه اين اطلاعات مي تواند از صفحات گسترده Excel گرفته شود.
2-وجود حل هاي پيوندي بين كارها:به عنوان مثال استفاده از اتوماسيون به شما اجازه مي دهد كه اطاعات را بدون محدوديت بين دو نرم افزار HYSYS و AXSYS مبادله كنيد.
3-توسعه نرم افزار HYSYS بر حسب نيازهاي ويژه:با ساتفاده از ابزار User Variable موجود در HYSYS مي توانيد خواص خطوط جريان بر حسب نياز كاربر تغيير دهيد.


تمام موارد ذكر شده در بالا وابسته به نوع كاري كه شما با HYSYS انجام مي دهيد مي باشد.به عنوان مثال اگر شما ديديد كه در خال انجام كارهاي مشابه يا انجام محاسبات تكراري در طول فرآيند فر آيند مي باشيد با استفاده از نوشتن دستورات MLE يا با استفاده از user variable مي توانيد در زمان شبيه سازي به ميزان قابل توجهي صرفه جويي كنيد.اين مزيت وقتي شما نياز به محاسبات پيچيده با چندين متغيير همزمان داريد بيشتر كاريرد دارد.

HYSYS با نرم افزارهايي از قبيل Excel,AXSYS,HTFS مرتبط مي شود.استفاده از اتوماسيون مي تواند يك ارتباط واقعي بين اطلاعات HYSYS و اين نرم افزار ها ايجاد كند.

يكي ديگر از مزاياي استفاده از اتوماسيون ايجاد و طراحي واحدهاي عملياتي جديد و اضافه كردن واكنشهاي اضافي به بسته خواص HYSYS مي باشد.

در پايان لازم به ذكر است مقدار و نوع سودي كه شما از اين فابليت HYSYS خواهيذ برد به نوع كار و اطلاعات شما بستگي دارد.هدف از بخش اتوماسيون توسعه اطلاعات شما بريا استفاده بهتر از بخش برنامه نويسي نرم افزار مي باشد.

 

در اين فصل:
1-با مفهوم كلي برنامه نويسي ـشنا خواهيد شد.
2-مهارت برنامه نويسي خود را براي اتوماسيون افزايش خواهيد داد.
3-با مفاهيم اساسي در VB آشنا خواهيد شد.


برنامه هاي شي گرا:
زبان VB مانند دو زبان C++ وJava جز زبانهاي شي گرا مي باشد يعني اينكه هر زبان از مفهوم كلي شي ساخته شده است و شما بايد ايتدا با مفهوم اشيا و سپس با نقش هر شي در برنامه آشنا شويد.
به طور كل منظور از شي محتوي يا تعريفي است كه شامل نقش و متغير مي باشد.و هر شي خود مي تواند بر اساس اشيا ديگر ايجاد شده باشد.در مثال زير شما با مفهوم شي بيشتر آشنا خواهيد شد:
يك ماشين را در نظر بگيريد.اين ماشين مي تواند به عنوان يك شي متغييرهايي لز قبيل رنگ..وزن..مدل و .. .و نقشهايي از قبيل سرعت و ميزان مصرف سوخت را داشته باشد.اين شي يعني ماشين نيز شامل اشيا ديگي از قبيل موتور و لاستيك مي باشد كه موتور شامل متغيير هايي از قبيل تعداد سيلندر و دور موتور مي باشد و شي لاستيك هم شامل متغيير هايي از قبيل اندازه و ميزان گام مي باشد.در شكل زير ارتباط اشيا و متغيير هاي اين ماشين آمده است:

 

وقتي شما مي خواهيد مقدار متغيير اندازه موتور را در ماشين مشخص كنيد ابتدا ماشين را روشن مي كنيد سپس به شي موتور رجوع مي كنيد و سپس مقدار دلخواه را تعيين مي كنيد.شما بدون پيمودن اين مراحل نمي توانيد اين متغيير را تعيين كنيد.اين مثال يك سلسله مراتب از اشيا را نشان مي دهد.



VB و VBA:
VB يك زبان برنامه نويسي براي Visual Basic مي باشد VBA يك زبان برنامه نويسي براي Visual Basic Application كه يكي از زير مجموعه هاي VB است مي باشد.براي كار با VB شما نياز به نصب نرم افزار Visual Basic داريد ولي براي استفاده از VBA شما نياز به نصب Microsoft Office داريد.اين زبان در دل يكي از بخشهاي Office مثل Excel و Word وجود دارد.
و هنگام كد نويسي با VBA شما همواره نيلز به اجراي نرم افزار Office داريد در حالي كه با استفتده از VB شما مي توانيد برنامه هاي مستقل ايجاد كنيد.

 

متغييرها در VB:

انواع متغييرها:
تعدادي ار عمومي ترين متغييرهاي كه در زبان VB استفاده مي شودعبارتند از:integer,Double,String,Boolean,Variant,Object كه در زير توصيف شده اند:

Integer:براي بيان اعداد صحيح مثبت و منفي به استثنا اعداد كسري استفاده مي شود.
Double:براي بيان اعداد حقيقي استفاده مي شود.
String:براي تمام متغييرهاي متني استفاده مي شود.
Boolean:براي متغييرهاي منطقي استفاده مي شود.اين متغييرها مي توانند تنها دو مقدار True يا False را داشته باشند.
Variant:براي هر نوع متغييري قابل استفاده است.اين متغيير بيشتر در مورد آرايه هايي كه اندازه و مقدار آن تا اجراي برنامه تعيين نمي شود استفاده مي شود.
Object:مرجع يك موضوع را نشان مي دهد.اين نوع متغييرها از مهمترين متغييرهايي است كه در اين بخش استفاده مي شود.

متغييرهاي ديگري نيز وجود دارند ولي استفاده عمومي نداشته و ما از بيان آنها صرفه نظر مي كنيم.



توصيف متغييرها:
بسته به محيط كاري شما ممكن است به تعريف متغييرها نياز داشته باشيذ يا اينكه نيازي به تعريف متغييرها نداشته باشيد.بهترين روش براي شروع نوشتن كد يك برنامه تعريف متغييرها مي باشد.زيرا با اين كار از خطا هاي نا خواسته زيادي در كدنويسي جلوگيري مي شود.يكي ديگر از مزاياي مشخص كردن نوع متغييرها جلو گيري از اشغال بيش از حد حافظه مي باشد.
متغييرها مي توانند به دو صورت محلي و عمومي تعريف شوند.متغيير هاي عمومي در سراسر برنامه استفاده مي شوند ولي متغييرهاي محلي مختص يك زيرروال يا يك محدوده خاص مي باشد.در VB سه روش براي تعيين متغييرها وجود دارد:

1-Public variable As Type:با اين روش متغييرهاي عمومي مشخص مي شوند.
2-Private variable As Type:براي تعريف متغييرهاي محلي استفاده مي شود
3-Dim variable As Type:با استفاده از اين تعريف مي توان هم متغييرهاي محلي و هم عمومي را بسته به كاربرد تعريف كرد.

اضافه كردن دستور Opion Explicit به ابتداي برنامه VB شما را مجبور به تعريف متغييرها در طول برنامه مي كند.تمام برنامه هايي كه در اين بخش نوشته شده اين دستور را دارا مي باشند.


بخشهاي اصلي:
تابع ها و زيرروال ها بخش هاي اصلي يك برنامه VB مي باشند.تابعها و زيروروال ها بخشهاي از كد برنامه هستند كه كار خاصي را در موقع فراخواني انجام مي دهند.اين بخش كدها مي توانند عمومي يا محلي باشند.تفاوت زيرروال و تابع در اين است كه تابع يك مقدار برگشتي دارد.


زيرروال:

Oublic (or private) Sub subname (argument1 As Type…)

 

Some program code

 

End sub




تابع:

Public (or private) Function funcName (rag1 As Type…) As Type

 

Some program code

 

funcName=return value

 

End Function




به وسيله مقدار بازگشتي يا مقدار مشخص:
به طور پيش فرض هر آرگمان در طول زيرروال يا تابع به مرجع خود بر مي گردد يعني از طريق يك مرجع واقعي متغيير وارد يك زيرروال يا تابع شده مقدارش تغيير مي كند.اين خصيصه مي تواند به وسيله كلمه كليدي ByRef به ليست آرگومانها اضافه شود.
همچنين برنامه نويس مي تواند يك آرگومان را به صورت مقدار مشخص به يك رويه بفرستد و اين رويه نمي تواند مقدار را تغيير دهد.اين خصيصه توسط كلمه كليدي ByVal مشخص مي شود.

Public Function funcName (ByVal arg1 As Type…)As Type

 

Sub subName( ByRef arg1 As Type,ByVal arg2 As Type..)

قسمت هاي مختلف VB:
در اين قسمت با كلمات كليدي عمومي و توابع مورد استفاده در VB آشنا شويد.بسياري از دستوراتي كه در VB استفاده مي شود مشابه ديگر زبانهاي برنامه نويسي است.VB از يك شكل عمومي براي حلقه ها و شرطها مثل If-Then-Else وWhileو case استفاده مي كند.VB همچنين شامل دستوراتي براي فعل و انفعال با كاربر نيز مي باشد.
نابع MsgBox و InputBox به كاربر اجازه مي دهد تا اطلاعاتي را از برنامه بگيرد و يا اطلاعاتي را به برنامه بدهد.

از ديگر توابع عملگر ها و كلمات كليدي موجود در VB:
Cstr:جهت تبديل متغييذها به نوع String استفاده مي شود.
CDbl:جهت تبديل متغييرها به نوع Double استفاده مي شود.
' :جهت توضيح يك خط دستور استفاده مي شود.
_:جهت مشخص كردن يك خط دستور ادامه دار استفاده مس شود.
&: جهت متصل كردن رشته ها استفاده مي شود.
On Error:براي مشخص كردن خطا استفاده مي شود.
Item:براي دستيابي به يكي از اجزاء يك مجموعه از اشياء استفاده مي شود.
Index:براي محاسبه شماره شاخص عضو يك مجموعه از اشياء استفاده مي شود.
Set:جهت اختصاص يك شيئ مرجع به شيئ متغيير استفاده مي شود.
CreateObject:براي شروع يك نمونه از هدف كاربردي استفاده مي شود.
GetObject:براي باز كردن اسناد خاص در هدف كاربردي يا براي اتصال به اجراي نمونه كاربردي استفاده ميشود.



آرايه ها در VB:
آرايه ها داراي كاربردهاي فراواني مي باشند وهر عضو از آرايه ها با يك شماره كه در داخل پرانتز قرار گرفته است مشخص مي شود.شماره آرايه ها از 0 شروع مي شود.


ساخت فرمها در VB:
بيشتر تعامل بين كاربر و برنامه از طريق فرمها صورت مي گيرد و اضافه كردن فرم به برنامهكار بسيار ساده اي مي باشد.
در آغاز ويرايشگر VBA را در Excel با زدن كليدهاي و باز كنيد و سپس روي آيكون Insert UserForm كليك كنيد.

پنچره Properties بايد در سمت چپ وجود داشته باشد در غير اين صورت روي فرم كليك راست كرده و Properties را انتخاب كنيد(شكل زير)



در پنچره Properties شما مي توانيد اسم فرم را از UserForm1 به Form1 تغيير دهيد كه اين اسم مرجعي براي استفاده از اين فرم مي باشد.
در سلول Caption شما مي توانيد عنوان فرم را مشخص كنيد.
با كليك كردن روي فرم پنچره ToolBox (شكل زير)ظاهر مي شود.در اين پنچره شما مي توانيد كنترل كننده هاي مختلفي را انتخاب و به فرم اضافه كنيد.در رير عمومي ترين اين كنترل كننده ها توضيح داده شده است:

TextBox:براي ورود متن به برنامه استفاده مي شود.
ComboBox:به كاربر اجازه انتخاب پارامتري را از يك ليست بازشونده مي دهد.
CheckBox:براي فهماندن ON/OFF بودن يك جريان استفاده مي شود.
OptionBox:به كاربر اجازه انتخاب يك گزينه از ميان چند گزينه ديگر را مي دهد.
CommandButtom:يك پيغام به برنامه مي فرستد كه در هنگام اجراي برنامه تجزيه تحليل مي شود.
Lable:براي نمايش متنهاي ثابت فرم استفاده مي شود.
Frame:براي دسته بندي عناصر فرم و توسعه شكل ظاهري فرم استفاده مي شود.




با اضافه شدن هر يك از كنترل كننده ها پنچره خواص خاص آن موضوع باز مي شود و مانند پنچره خواص فرم شما مي توانيد عنوان و خواص كنترل كننده را تغيير دهيد.

__________________

 

ساخت Macro:
در يان قسمت به طراحي يك برنامه ساده مي پردازيم.در اين برنامه ابتدا يك عدد از ورودي گرفته مي شود و سپس محاسبات لازم را انجام شده و اگر مقدار آن نهايي بود آن را قبول مي كند در غير اين صورت به اين عدد يك واحد اضافه شده و محاسبات تكرار مي شود و اين كار تا رسيدن به عدد مطلوب تكرار مي شود و پس از محاسبه عدد مطلوب آن را نشان مي دهد.

- ويرايشگر VBA نرم افزار Excel را باز كنيد
- با كليك كردن روي Insert UserForm يك فرم جديد ايجاد كنيد و در سلول Name , fromMain را وارد كنيد.(شكل زير)



- در سلول Caption عنوان Prime Number Search را وارد كنيد.اين عنوان در بالاي پنجره فرم به نمايش در مي آيد.(شكل زير)


- با توجه به شكل زير دو Frame به پنجره فرم اضافه كرده و در سلول Caption پنجره خواص هر يك عناوين نشان داده در شكل را وارد كنيد.




- با توجه به شكل زير يك CommandButton به سمت راست قاب بالايي اضافه كرده و عنوان آن را به Start Button تغيير دهيد.
- با توجه به شكل پايين يك TextBox به سمت چپ قاب بالايي اضافه و اسم آن را به txtInput تغيير دهيد.




با توجه به شكل زير يك Lable به قاب پاييني اضافه كنيد و عنوان lblPrime را وارد و سلول Caption را پاك كنيد.




اكنون ما آماده نوشتن كد برنامه كه از فرم پشتيباني كند هستيم.
1- با زدن وارد محيط كدنويسي فرم شويد.
2- هرگونه كدي كه به طور پيش فرض وجود دارد را پاك كنيد.
3- خطوط زير را به بخش كد برنامه اضافه كنيد.

Option Explicit

 

Public Sub StartApplication()

مرحله بعد مشخص كردن نوع متغيير مي باشد.خطوط زير را بين دو خط قبلي اضافه كنيد.

Dim StartValue As Long

 

Dim NotFound As Boolean

 

Dim i As Long

مقدار اوليه توسط به صورت يك مقدار متني است.اما ما متغيير اوايه يعني StartValue را به صورت يك متغيير Long تعريف كرديم پس نياز به تغيير ساختار مقدار ورودي داريم.خط زير را بين خطوط End Sub ,Public Sub اضافه كنيد.

StartValue = Clng(frmMain.txtINput.Text)

اكنون كه متغييرهيا مشخض شدند ما مي توانيم كد اصلي برنامه را وارد كنيم.خطوط زير زا به برنامه اضافه كنيد.

NotFound = True

 

While NotFound

 

NotFound = False

 

frmMain.lblPrime.Caption = StartValue

 

DoEvents

 

For i = 2 to StartValue/2

 

If StartValue Mod I = 0 Then

 

NOtFound = True

 

Exit For

 

End If

 

Next i

 

StartValue = Startvalue+1

 

Wend

كد زير را براي باز گرداندن مقدار محاسبه شده به فرم به كدها اضافه كنيد.

frmMain.lbl.Caption = StartValue – 1 & "is prime"

اكنون كد مربوط به كليد را وارد كنيد.

با كليك روي آيكون View Object پنجره فرم ظاهر مي شود.

روي دكمه StartValue در پنجره فرم دوبار كليك كنيد.
در پنجره كد بين خطوطPrivate Sub CommandButton1_Click() و End Sub خط زير را وارد كنيد.

Call StartApplication

ما نياز به يك زيرروال ديگر داريم.خطوط زير را در انتهاي كدهاي نوشته شده وارد كنيد.

Public Sub LaunchDialog()

 

frmMain.show

 

End Sub


چندين روش براي اجراي برنامه وجود دارد.ابتدا مكان نما را به زيرروال LaunchDialog برده و يكي از كارهاي زير را انجام دهيد:
در منوي Run روي Run Sub/UserFrom كليك كنيد.
كليد را بزنيد
كليد Run را بزنيد.

بعد از شرع برنامه پنجره زير ظاهر مي شود
يك عدد وارد و روي كليد Start Value ‌كليك كنيد.

 

 

ضبط دستورات در EXCEL:

يكي از بهترين راههاي شناخت بخشهاي VB ضبط دستورات توسط Excel وسپس امتحان كد به وجود آمده مي باشد.ابتدا ضبط دستورات را اجرا كرده و پس از اعمال تغييرات فرآيند ضبط را متوقف مي كنيم.در اين مثال دستوراتي كه ضبط مي شود جهت ساختاربندي صقحه گسترده در شكل خاص گرقتن تعدادي داده و يك نمودار استفاده مي شود.
- يك پرونده جديد Excel باز كنيد
- جهت اجراي ضبط كننده با توجه به شكا زير عمل كنيد.

Tools-------->Marcro------>Record New Macro…






در اين مرحله شما هر تغييري كه در صفحه گسترده ايجاد كنيد ضبط مي شود و كد مربوط به تغيير ايجاد مي شود.فرآيند ضبط با زدن كليد Stop متوقف مي شود.
- تغييرات را با توجه به جدول پايين در صفخه گسترده ليجاد كنيد:



- در سلولهاي A3 تا A13 اعداد 2 تا 12 را وارد كنيد.
- رابطه سلول B2 را براي سلولهاي B3 تا B13 نيز به كار ببريد
- يك نمودار با توجه به اطلاعات جدول زير ايجاد كنيد
- اندازه ستون Bرابا توجه به متن موجود در B1 تنظيم كنيد.
- روي كليد Stop كليك كنيد.
- كد ايجاد شده در ويراستار كد را امتحان كنيد.


براي امتحان كد مي توانيد يك پرونده جديد Excel ‌ايجاد كرده و كدي را كه در مرحله قبل ايجاد كرديد در بخش كد پرونده جديد وارد كرده سپس برنامه را اجرا كنيد.پرونده جديد بايد كاملا شبيه پرونده قبلي شود.



اشكال زدايي دستورات:
يكي از ابزار هاي ويراستار VB اجراي خط به خط خطوط دستورات مي باشد.با استفاده از اين ابزار كاربر مي تواند خطي را كه دچار خطا شده براحتي پيدا كند.
در اين قسمت شما با روش عمل اين ابزرا آشنا مي شويد:
- يك پرونده جديد در Excel ايجاد كنيد.
- كليدهاي و را بزنيد .(پنچره زير باز مي شود)
- روي دستوراتي كه از قبل به وجود آورده ايد كليك كنيد و سپس روي كليد Step Info كليك كنيد. با اين كار شما به شروع كد برنامه رفته و اولين خط با رنگ زرد مشخص شده است.
- روي كليد كليك كنيد.اين كار باعث اجراي يك خط از برنامه مي شود.
- همزمان با زدن كليد شما مي توانيد تغييرات صفحه گسترده Excel را نيز ببيند.





البته شما در اين مثال هيچ خطايي نداريد و اگر در برنامه خطايي وجود داشت شما به راحتي آن را با اين روش پيدا مي كرديد.

__________________